KAMU GÖREVLİLERİ ETİK KURULU'NUN AÇIK VE ŞEFFAF BİR YÖNETİM İÇİN UYGULADIĞI POLİTİKALAR (ss. 279-282)

Dürüstlük ve Şeffaflığın Geliştirilmesi

Kamuda şeffaflığın geliştirilmesi ve etik ilkelerin hâkim kılınması amacıyla Kamu Görevlileri Etik Kurulu (KGEK) çok boyutlu uygulamalarda bulunmaktadır.

Önleyici tedbirlere Kurul tarafından öncelikle başvurulmaktadır. Bu çerçevede Avrupa Konseyi ile işbirliği içersinde AB tarafından fonlanan projeler yürütülmekte ve eğitim faaliyetleri ile farkındalık arttırıcı etkinlikler düzenlenmektedir.

2010 yılının ilk 10 aylık döneminde ağırlık devletin taşra teşkilatlarından olmak üzere toplam 6.486 kamu görevlisi etik eğitimi almış durumdadır. Bu rakam 2009 yılının tamamında çoğunluğu merkezi idareden olmak üzere 5.015 idi. Ayrıca Kurul etik eğiticisi yetiştirme programları da uygulamaktadır. Buna göre 2010 yılında eğitilen ve eğitim sonunda sertifakalandırılan etik eğiticilerin sayısı 188'e ulaşmıştır.

Bu eğiticiler kurumları etik komisyonlarınca hazırlanan eğitim stratejileri doğrultusunda diğer kamu görevlilerine etik eğitimi sunmaktadır. Söz gelimi Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü çoğu riskli sınıfta olmak üzere 17.000 personelinden 5000'ini uygulamalı etik eğitiminden geçirmiş durumdadır.

Eğitimlerde ilgili kural ve yasa metinlerinin aktarılmasından (rule-based training) ziyade eğiticinin hakem (facilitator) rolü oynayarak katılımcıları konuşmaya ve düşünmeye teşvik ettiği interaktif ikilem türü (dilemma-type) eğitim modeli uygulanmaktadır.

Bakanlar Kurulunun 01.03.2010 tarihli kararıyla kamu personeli görevde yükselme eğitimi konuları arasına “etik” dersi de alınmıştır. Bu değişiklik, etik eğitimi taleplerini hissedilir şekilde arttrmış, görevinde yükselmek isteyen kamu görevlilerinin bu konularda derinleşmelerinin önünü açmıştır.

Türkiye'de Yolsuzlukların Önlenmesinde Etik (Ethics for the Prevention of Corruption in Turkey) Projesi

KGEK, 2007-2009 yılları arasında AB tarafından IPA projeleri kapsamında finanse edilen 1,5 milyon Euroluk bütçeli bu projeyi Avrupa Konseyi ile ortaklaşa gerçekleştirmiştir.

Proje ile;

•  Çıkar çatışması

•  Kolluk Hizmetleri ve Etik

•  Tapu Hizmetleri ve Etik

•  Yerel Yönetimlerde İmar Uygulamaları ve Etik

•  Etik Kültür ve Toplum

•  Kamu İhaleleri ve Etik

•  Kayıtdışı Ekonomi ve Etik

•  Kamu Kurumu Niteliğinde Meslek Kuruluşları ve Etik

•  Gümrük Hizmetleri ve Etik

•  Sağlık Hizmetleri ve Etik

Bu araştırmaların sonuçları kamuoyu ile de paylaşılmıştır.

Kamu Sektöründe Etik Kültürün Geliştirilmesi ( Consolidating Ethics in the Public Sector) Projesi

KGEK yukardaki projenin devamı mahiyetinde bir başka proje daha hazırlamıştır. Yine AB tarafından fonlanan ve Avrupa Konseyi ile işbirliği içersinde yürütülecek olan Kamu Sektöründe Etiğin Geliştirilmesi ( Consolidating Ethics in the Public Sector) Projesi 1,5 milyon Euro'luk bütçeye sahiptir. Bu projenin bürokratik formaliteleri halen devam etmekte olup 2011 yılının Ocak ayında start alması beklenmektedir. Bu proje kapsamında;

planlanmaktadır.

Etik Komisyonlarının İhtiyaç Analizi (The Need Assessment for the Public Ethics Commissions) Projesi

Halihazırda ise Kurul tarafından Avrupa Birliği Entegrasyon Sürecinin Desteklenmesi (SEI) kapsamında Etik Komisyonlarının İhtiyaç Analizi (The Need Assessment for the Public Ethics Commissions) Projesi uygulanmaktadır. Aralık ayında tamamlanması planlanan 130 bin Euro bütçeli bu projenin hedefleri şunlardır:

•  Etik komisyonlarının önündeki kurumsal engellerin belirlenmesi

•  Komisyonların görevlerine ilişkin uygulama sürecinde karşılaşılan sorunların ve etik mevzuatındaki boşlukların analiz edilmesi

•  Kamu görevlilerinin komisyonlardan beklentilerinin analizi

•  Komisyonlara verilen yahut verilmesi düşünülen görevlerin değerlendirilmesi

•  İlerde yapılacak mevzuat çalışması için baz oluşturulması

Etik Alanında Kamu ve Özel Sektör ile Sivil Toplum Arasındaki İşbirliğinin Geliştirilmesi ( Fostering Cooperation among NGOs, Public and Private Sectors for Ethics) Projesi

Kurul, AB Komisyonuna 2012 yılında başlamak üzere etik kültürün geliştirilmesinde kamu ve özel sektör ile sivil toplum işbirliğini öngören bir proje başvusu yapmış ve başvuru kabul edilmiştir. Hâlihazırda yine 1,5 milyon Euroluk büyüklükte olması öngörülen projenin hazırlanış formaliteleri

Denetim Görevlilerinin Uyacakları Meslekî Etik Davranış İlkeleri Hakkında Yönetmelik

Kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan denetim görevlilerinin uyacakları çerçeve meslekî etik davranış ilkelerini belirlemek amacıyla hazırlanan bu yönetmelik 14 Eylül 2010 tarihli ve 27699 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Yönetmeliğin etkin bir şekilde uygulanmasını teminen Kasım ayı içersinde bütün denetim birim başkanlarının katılacağı bir toplantının yapılması planlanmaktadır..

Saydamlığın Artırılması ve Yolsuzlukla Mücadelenin Güçlendirilmesi Stratejisi (2010-2014)

22 Şubat 2010 tarihli ve 27501 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Strateji kapsamında hazırlanan eylem planı uyarınca “ meslekî etik ilkeler belirlenerek kamu görevlilerinin bu ilkelere uyumunu sağlamak ve çıkar çatışmalarının ortaya çıkmasını engellemek” üzere Kamu Görevlileri Etik Kuruluna rehberlik görevi verilmiştir.

Bu doğrultuda toplam kamu personeli istihdamında ağırlıklı yer teşkil eden belli başlı üç meslek grubu (eğitim, sağlık ve kolluk) belirlenmiş ve ilgili kesimleri de içerecek şekilde çalışma grupları oluşturulmuştur. Çalışma grupları Eylül Ayı itibariyle raporlarını hazırlamış ve Yürütme Komitesine sunmuştur. 2011 yılı içersinde Kurul öncülüğünde mesleki etik ilkelerinin belirlenip hukuki normlara dönüştürülmesi çalışmalarının yapılması planlanmaktadır.

Farkındalık Arttırıcı Faaliyetler

Etik farkındalığın arttırılması amacıyla Kurulumuz seminer, panel, konferans vb. organizasyonlar düzenlemeye özel önem atfetmektedir. Son dönemde gerçekleştirilen belli başlı aktiviteler şunlardır:

Etik Rehber

2007-2009 yılları arasında uygulanan proje kapsamında e ğitimlerde kullanılmak ve kamu görevlilerine etik ikilem ve çıkar çatışması konularında yol göstermek üzere hazırlanan “Etik Rehber” bu yılın Ekim ayında güncellenerek 10.000 adet tekrar basılmış ve kamu görevlilerinin istifadesine sunulmuştur.

Eğitim Materyalleri

2007-2009 yılları arasında uygulanan proje kapsamında hazırlanan eğitim materyallerine kurulun internet sayfasından ulaşmak mümkündür.

Bültenler

Kurul her üç ayda bir etik alanındaki gelişmeleri aktarmak ve uluslararası iyi örnekleri paylaşmak üzere e-bülten yayınlamaktadır.

Karşılaşılan Sıkıntılar

Son dönemde etik eğitimleri konusunda artan taleplerin karşılanmasında zorluklarla karşılaşılmaktadır. Kurulun personel sayısının azlığı ve kısa zamanda etik eğiticisi yetiştirmenin güçlüğü göz önüne alındığında bir kapasite sorunu bulunmaktadır.